Mükemmeliyetçilik

Mükemmeliyetçilik kusursuz olma isteği, başarısızlık korkusu, yüksek standartlar ve aşırı eleştiri içeren bir kişilik özelliğidir. Çoğu zaman pozitif bir özellikmiş gibi gözükse de yaşayan insanlara oldukça zorluk çıkaran ve yaşam işlevlerini bozan bir özelliktir. Türk Dil Kurumuna göre mükemmeliyetçilik herhangi bir alanda mükemmel olmak için aşırı çaba verme demektir. Mükemmeliyetçiler gerçekçi olmayan yüksek hedefler koyup kendilerini bu hedefler ve bu hedefleri başarma dereceleriyle tanımlarlar. Bu sebeple gerçekçi olmayan hedefler başarılamadığında kişi kendini başarısız olarak tanımlar.


Neden Mükemmeliyetçi Olunur?

Mükemmeliyetçi kişilerin ailelerinde çoğu zaman yüksek standartlar ve kolay beğenmeme örüntüsü gözlemlenir. Bu kişiler çocukluk zamanlarında sürekli bir onay ve sevgi arayışı içinde olurlar. Başarılar anne baba için yeterli olmaz ve hep dahası istenir. Aynı zamanda eleştirel ebeveynlerin varlığı da mükemmeliyetçiliğe sebebiyet verebilir. Ebeveynler aşırı beklentiler yüzünden eleştirel olurlar ve bu da çocuğa yansır. Bu durum aynı zamanda çocuklara sosyal anksiyete olarak da yansıyabilir.

Mükemmeliyetçiliğin İyi ve Kötü Yanları

· Hep daha iyisini yapma konusunda kişinin sınırlarını zorlar

· Kişiyi sorumluluk sahibi yapar

· Başarı için uğraşırlar

· İşlerini iyi şekilde yapmaya odaklanırlar

· Titiz ve sakin çalışırlar

· Erişilmez amaçları vardır ve asla tatmin olmazlar

· Kendi davranışlarından şüphe ederler

· Sürekli baskı hissederler

· Zaman yönetimleri oldukça kötüdür

· Gerçekçi standartları yoktur

· Kendilerini bu imkansız standartlara göre değerlendirirler

· Tahammülsüzdürler

Mükemmeliyetçi Kişilerin Özellikleri

· Her daim hazırlıklı olmaya özen gösterirler

· Çok dikkatli ve planlıdırlar

· Organize çalışırlar

· Ya hep ya hiç düşünce tarzı ile yaşarlar

· Sadece siyah ve beyaz bilirler, orta yol onlar için yoktur

· Özellikle bir işi yaparken öfkeli olurlar

· En ufak başarısızlık büyük mutsuzluklara sebep olur

· Hataları tolere edemezler

· Etraflarındaki herkesin mükemmel olmasını beklerler

Mükemmeliyetçiliğin Tedavisi

Mükemmeliyetçilikte öncelikle belirli düşünce kalıpları kırılmalıdır. Öncelikle ya hep ya hiç düşüncesi, aşırı genelleme davranışı ve abartma gibi sağlıksız düşüne yapılarının kırılması gerekmektedir. Bu kişiler olayların olumsuz taraflarını görüp olumluları görmezler ve bu düşünce kalıbının da kırılması gerekmektedir. Yapılan hatalar için tamamen kendini suçlamak ve kendini tamamen başarısız olarak adlandırma düşüncesinin de kırılması gerekmektedir. Kişinin bazı zamanlarda bilerek hata yapması ve bu hatayı kabul etmesi, ortalama işler çıkarıp bu işleri insanlara göstermesi gibi davranışçı yöntemler de oldukça işe yaramaktadır. Mükemmeliyetçiliğin yanında depresyon, anksiyete ve aşırı stres gibi sorunlar da görülmektedir. Mükemmeliyetçilik kişileri başarısız ve mutsuz hissettirir bu sebeple mükemmeliyetçi insanların terapi görmesi önemlidir. İnsan hayatında başarısızlığın da olduğunu ve mantıklı standartlar ve hedefler konması gerektiğini anlamak gerekmektedir. Bütün bu süreçler terapi ile adım adım gerçekleşmelidir. Düşünce hataları ve davranışsal tekniklerin terapide bir uzman yardımı ile konuşulup değiştirilmelidir.

Uzman Klinik Psikolog Tilbe Çankaya

Kol, K. (2020). Olumlu Olumsuz Mükemmeliyetçilik ile İlişki Doyumu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi, Yayınlanmamış Yükseklisans Tezi, İstanbul.

Büyükbayraktar, Ç. (2011). Üniversite Öğrencilerinde Mükemmeliyetçilik ve Öfke İlişkisi, Yayınlanmamış Yükseklisans Tezi, Konya.

Tanıtılan Yazılar
Son Paylaşımlar
Etiketlere Göre Ara

Copyright 4Life Productions 2017